S kolena na koleno

HERBALNA MEDICINA - FITOTERAPIJA

Metod lečenja koji za spravljanje svojih lekova ili preparata koristi lekovito bilje. Tačnije, koriste se pojedini delovi potrebnog bilja primereni vrsti i težini bolesti koja se leči. Netačna je i neozbiljna tvrdnja da se lekovitim biljem i drugim prirodnim sredstvima mogu lečiti sve bolesti.Pravilno i pravovremeno upotrebljeno lekovito bilje, mnogo puta spreči ili izleči neku bolest koja se čini neizlčivom ali od toga ne treba praviti čudo. Mnogi, opet, misle kako lekovito bilje ne vredi mnogo i skeptični su prema takvom obliku lečenja. Znaju li da je to isti odnos kao onaj sa detetom koje je zaboravilo ko ga je donio na svet i ko ga je postavio na noge.


Theophrastus Paracelsus 1493-1541

Lekovito bilje leči sve ono što može biti izlečeno, ali je u svom dejstvu sporo i blago.

Zdravlje je uslov života i jedino pravo bogatstvo svakog čoveka.
Zdravlje i bolest dve su suprotstavljene strane.
Hronično oboljenje je loš kompromis bolesti i organizma.
Lekovito bilje upotrebljava se pojedinačno, zatim u obliku mešavina bilja, u obliku tinktura, mixtura, krema, masti, sirupa, tableta, obloga, kataplazmi itd.

Species ( mešavina lekovitog bilja )
Tinctura ( alkoholna tinktura lekovitog bilja )
Mixtura ( mešavina više tinktura )

Pet najpoznatijih ličnosti u razvoju lečenja lekovitim biljem:

HIPOKRAT
GALENUS
PARACELSUS
IBN SINA ( AVICENA )
HILDEGARD OD BINGENA

U svom najprostijem obliku život je nastao pre više desetina milenijuma. Priroda je postavila i održav svoje zakone,a neodvojivi deo svega je čovjek. Najveća i najteža briga čovekova je zdravlje, a stara je koliko i čovek. Nekada,u tim davnim vremenima briga se javljala tek kada je zdravlje bilo izgubljeno,a danas se, evo,brinemo za očuvanje i unapređenje postojećeg zdravlja. Dok se nisu poznavali uzroci bolesti, smatralo se da nadprirodne sile izazivaju bolesna stanja. Svoju prirodnu okolinu na koju seljudski organizam prilagodio , čovek je odavno napustio i svojom je radoznaloscu, pohlepom i težnjom za uživanjem nepovratno izmenio, najmanje u svoju korist. Kolika je štetnost u odstupanju od zakona prirode , uveravamo se svaki dan. Kakvo nas to sunce danas obasjava,kakav to vazduh udišemo,kakvu to vodu pijemo? Pa i voda može biti otrov. Ništa se ne događa bez prirode. Podarila nam je lek za svaku bolest. Do nas je i ni do koga više. Verovanje u moć bilja imalo je poreklo u strahu pred čudotvornim moćima prirode. Dokaze o prvim upotrebama lekovitog bilja nalazimo u mitovima i bajkama koje su se prenosile sa kolena na koleno ali i u pisanom obliku na pismu drevnih naroda. Čovjek ima nešto urođeno,nešto što mu omogućava da oseti šta je to što mu može pomoći. Učio je i uči na stalnim i sve većim iskustvima.


Najstariji dokazi o upotrebi bilja kao leka nalaze se kao natpisi i crteži u pecinama , a čini se da je najstarija pisana knjiga o lekovitom bilju delo kineskog cara Shin Nonga napisana 2800godinap.n.e .On je u svom delu opisao 200 stotine lekovitih biljaka . Pent Sao, medicinsko delo, napisano je 2500 godina p.n.e. a sadrži dve knjige u kojima se opisuje spravljanje i upotreba lekova od bilja. Lekovito bilje se pominje u Hinduskim Vedama, Egipatskim papirusima, Perzijskom Vend-Avestu . Postoje podaci da je kineski car Kin-Nong pre 3000 godina poznavao i upotrebljavao preko 100 biljaka, naravno lekovitih. Stari egipćani su upotrebljavali buniku (velebilje), primorski luk,kadulju,mažuran,metvicu,šafran,bršljan, ricinusovo ulje,maslinovo ulje,tamjan,cimet a o svemu potrebnom za balsamovanje da i ne govorimo. Bili su majstori za upotrebu belog luka i opijuma.

Hipokratova dela imaju pravu istorijsku vrednost,donose znatan napredak,a njihov pisac se smatra osnivačem zvanične medicine. Još tada je Hipokrat bio zagovornik pravilne ishrane i njegova izreka ''vaša hrana neka bude lek , a vaš lek neka bude hrana'' je osnovni moto skoro svih dela o biološkoj ishrani. Bio je zagovornik ideje da se slično sličnim liječi, a što je vekovima posle navelo Samuela Hahnemana da krene ka otkriću nove metode lečenja koja je nazvana Homeopatija. KUKUTA je kod starih grka bila sudski otrov, a bilje se prodavalo. Najvažniji pisac o lekovitom bilju iz starog veka je nesumnjivo Grk Pedanije Dioskorides ( Dioskorid ). Godine 77, prvog veka napisao je delo ''De Materia Medica'' koje je stolećima bilo osnov znanja o lekovitom bilju i načinu lečenja . Savremenik Dioskorida, rimski državnik i vojskovođa, Plinije Stariji napisao je delo ''Istorija prirode'' u 37 knjiga i u njima puno mjesta zauzima pisanje o lekovitom bilju. Ne može se zaobići rimski ljekar GALENUS koji je osnivač praktične farmacije.

Padom rimskog carstva počinje i nazadovanje u lečenju i veštini spravljanja lekova,a praznovjerje i neznanje caruju. Misticizama se uvlači u sve slojeve tadašnjeg društva. Bolesnici se nose u crkve, samostane , daju im se slike svetaca,amajlije, a najtraženiji su bili praktično nemogući lekovi poput ''zmijskog mleka'', ''ptičjeg mleka'' ili gluposti poput upotrebe mokraće nevine devojke. Karlo Veliki polako vraća izgubljeni smer tadašnjem društvu i pravi popis bilja koje se mora uzgajati. Carigradski patrijarh Nestorijus, koji je bio prognan, utemeljio je u Bagdadu napoznatiju i najbolju školu medicine tog vremena.

Geber 700-tih godina postavlja temelje hemiji ali i alhemiji. Ne sme se više nikada desiti da se namjerno umanjuju ili izostavljaju uspesi i veliki doprinosi arapa za medicinu i farmaciju pa tako i za nauku o lekovitom bilju. Mnogo je, slavnih, arapskih stručnjaka i pisaca. Ibn Bajtar je oko 1250 godine napisao savršeno delo pod nazivom ''Liber magnae c. s. a. Et Medicamentorum'' u kojem opisuje preko 1400 biljnih lekova . Ibn Batutah ima doprinos koji se ne može zanemariti. Oko 1000-te godine majstor nad majstorima Ebu Ali Husejn Ibn Abdullah Ibn Hasan Ibn Ali IBN SINA (AVICENA) napisao je delo ''Al Kuanun fit–tib''–Zakonik medicine koje je više od šest vekova bilo osnovno medicinsko ucenje i Istoka i Zapada. Prozvano je Medicinskom Enciklopedijom. Alauddin Ibn Un-Ne fis je poznati arapski lekar koji je polovinom 12-og veka opisao plućni krvotok , dakle, 200 godina pre Serveta i čak 400 godina pre Harveja .Namerno je zanemareno njegovo delo, ali zna se i zašto. I tako dok je Evropa bila utonula u mrak i neznanje, poklopljena inkvizicijom, Aapi su visoko uzdigli i unapredili mnoge nauke.

Ne može se i ne smije zanemariti delo čovjeka pod imenom Theophrastus Parcelsus koji je bio izvanredan poznavalac lekovitog bilja i zasigurno najbolji lekar svog vremena. Još jedna ličnost dominira svetom lekovitog bilja a to je Hildegard od Bingena. Opatica koja je slavu biljnih preparata proširila čitavim, tadašnjim evropskim tlom. Za 18-ti vek vezana su imena Karla Linea i Shelea Karl Vilhelma. Line je napravio red u botanici i napravio najpraktičniji i najpregledniji sastav bilja, dao biljkama ime i prezime. U drugoj polovici 18-og veka Samuel Hahneman nemački lekar i alhemičar, eksperimentišući sa biljkom China officinalis ( nosilac Kinina ) postavlja temelje Homeopatije. Devetnaesti vek je vek alkaloida i početak naučne farmakognozije (nauka koja proučava lekovite droge ). Dvadeseti vek donosi niz pokušaja da se lekovito bilje izbaci iz upotrebe kao beskorisna sirovina za lečenje a ljudi koji se bave lečenjem uz pomoć bilja , anatemišu i da im se rad zabrani. Bezuspešno.Dokaz lekovitosti, dokaz moći prirodnih lekova je u tome da se i danas kao lek koristi bilje koje se koristilo i prije hiljadu godina. Razvojem nauke koju nazivamo toksikologijom skinuo se veo tajne sa mnogih sintetskih preparata jer dokazalo se da su oni istovremeno i otrovi i lijekovi. Ostavljali su i ostavljaju mnoge neželjene i nekada veoma teške posljedice. Naravno, bez njih se ne može, ali kada nisu pod moranje daleko je pametnije koristiti lekovito bilje koje ne ostavlja i ne pravi haos u ljudskom organizmu.

O NEKIM VIDOVIMA DREVNE MEDICINE


Tragom nedavnog arheološkog otkrića u grobnici faraona Skorpiona Prvog, bavimo se drevnim medicinskim praksama i znanjima, koja su u izvjesnoj mjeri bila poznata i na našim prostorima


Oplemenjeno vino kao lijek



TRAGOVI VINA SA LjEKOVITIM TRAVAMA U FARAONOVOJ GROBNICI:
Nedavno sprovedena analiza dviju posuda nađenih u Abidosu, u grobu jednog od prvih egipatskih faraona Skorpiona Prvog (vladao 3150 godina prije nove ere), otkrila je da su stari Egipćani koristili vino pretežno u medicinske svrhe. Pronađeni tragovi u posudama pokazali su da je vino koje je čuvano u njima bilo oplemenjeno korijanderom, mentom i borovim iglicama kao i ruzmarinom, te da je korišćeno isključivo kao lijek. Ovaj arheološki nalaz omogućava novi uvid u istoriju medicine, a mogao bi da pruži i nove putokaze u modernom liječenju teških bolesti, poput raka. Istraživanje koje su sproveli američki stručnjaci sa Državnog univerziteta Pensilvanije pokazalo je da su drevni Egipćani još prije pet hiljada godina dodavali vinu razno bilje da bi mu povećali ljekovito dejstvo. A to je 1300 godina ranije nego što je bilo poznato. Patrik Mekgavern, sa pensilvanijskog univerziteta smatra da su Egipćani shvatili da mogu koristiti vino za pripremu, kao i očuvanje biljnih ljekova.
- Alkoholna pića poput vina idealna su za pretvaranje ljekovitog bilja u rastvore jer rastvaraju biljni materijal i oslobađaju neke vrlo djelotvorne sastojke. A onda se to može koristiti ili spolja ili mazanjem kože ili kao napitak, kaže Mekgavern, čija je studija objavljena u časopisu Proceedings of the National Academy of Sciences.

PAPIRUSI DAJU POUZDANU SLIKU O EGIPATSKOJ MEDICINI:
Za uvid u neke aspekte drevne egipatske medicine danas na raspolaganju imamo medicinske papiruse iz razdoblja od oko 1900. do 1200. godine prije nove ere. Nauci su poznata tri drevna spisa - Papirus Kahun, Papirus Smit i Papirus Ebers.
Papirus Smit posjedovao je lokalni egipatski trgovac po imenu Mustafa Aga koji ga je 20. januara 1862. prodao američkom naučniku Edvinu Smitu, da bi mu nakon dva mjeseca prodao još tri dijela istog papirusa. U periodu 1920-1930. dokument je dešifrovao dr Džejm Henri Brestid, direktor Orijentalnog instituta Univerziteta u Čikagu. Drevni spis je dug preko četiri i po metra, sa dvadeset jednom i po kolonom hijeroglifa. Autor je nepoznat, ali je iz sadržaja očito da je pratio vojsku u doba ratova u periodu između 2400. i 2200. godine prije n.e. dok jezik kojim je pisan pripada periodu Starog carstva. U papirusu pol bolesnika uvijek je muški, a rane, pogotovu na glavi, nanijete su oružjem. Papirus nije originalni rukopis iz tog perioda, već prepis načinjen oko 1650. godine prije nove ere, zajedno sa 69 primjedbi (komentara) koje je novi nepoznati autor dodao u međuvremenu od skoro 1000 godina.



Papirusi kao svjedočanstva



Smitov papirus sadrži djelove dviju knjiga: jedna je iz anatomije (najveći dio je “Knjiga o krvnim sudovima srca”), a druga iz hirurgije. Po strukturi, ovaj papirus podsjeća na hirurški udžbenik. Na početku se nalazi uvodni dio o srcu i krvotoku, dok je narednih 48 poglavlja posvećeno raspravi o ranama i ozljedama prema anatomskom rasporedu. Svako poglavlje sadrži pet djelova: prirodu rane, ispitivanje simptoma, dijagnozu, liječenje i prognozu, koja govori o tome kakve su šanse da se pacijentu spasi život. I pored toga što je nepotpun, papirus pruža dobru sliku egipatske hirurgije. “Knjiga iz hirurgije sadrži opise 48 slučajeva, uključujući povrede, rane, prelome, iščašenja i tumore. Za sve slučajeve opisi su posebno dati i po težini klasifikovani kao: bolest koja se liječi, bolest s kojom se bori i bolest koja se ne liječi. Svi bolesnici su pažljivo pregledani, bilježen je puls (znalo se da se pri povredama glave mijenja). Detaljno su opisane povrede glave, grudnog koša, kičmenog stuba i data uputstva za njihovo liječenje. Opisana je repozicija vilice koja se i danas primjenjuje. Koristi se imobilizacija dugih kostiju, sondiranje i šivenje rana, ali autor radije koristi ljepljivi gips za liječenje rana. Opisana je traumatska aneurizma. Upozorava se da neke apscese (tuberkulozni) ne treba prosijecati.”
Od Smitovog papirusa za nauku veću vrijednost ima Papirus Ebers, glavna knjiga staroegipatske medicine i farmacije. Georg M. Ebers, njemački egiptolog je 1872. godine uspio da se domogne još jednog drevnog medicinskog spisa, papirusa dugačkog oko dvadeset metara, sa 108 stubaca hijeroglifa. Papirus je pisan istim jezikom i pismom kao Smitov i vjerovatno potiče iz istog perioda (oko 1550. godine prije nove ere). Riječ je o kompletnom medicinskom priručniku sastavljenom iz poglavlja o unutrašnjim, očnim, kožnim, ženskim i hirurškim bolestima.
Sačinjen je od 108 gusto ispisanih odlomaka, od po 20 do 22 retka na hijeratskom pismu. Recepti su svrstani prema bolestima, a nakon naslova slijedi pregled bolesnika s dijagnozom i terapija. U Ebersovom papirusu obrađeno je i krvarenje, što nije slučaj sa Smitovim. U tom kontekstu, upozorava se i na to da “džep pun elastične tečnosti (cista, apsces) treba da se liječi presijecanjem”, ali i da se “vodi računa o krvnim sudovima. Ukoliko krvarenje potiče iz krvnog suda ili otoka (hematom, aneurizma) krvnog suda, moraš ga liječiti nožem koji se zagrije u vatri... ukoliko je krvarenje veliko iz rane (krvnog suda), moraš je spaliti vatrom“.


Što je čekalo lošeg ljekara


Ostatak Ebersovog papirusa, posvećen hirurgiji, odnosi se na plastičnu hirurgiju (uklanjanje bora i mladeža) i očnu hirurgiju (ispravljanje razrokosti).

DREVNI EGIPATSKI HIRURŠKI INSTRUMENTI:
Među mnogim nalazima otkrivenim u egipatskim grobnicama postoji čitav niz različitog medicinskog pribora koji podsjeća na instrumente savremene hirurgije. Otkrivena su kliješta različitih vrsta i veličina, skalpeli i hvataljke.
U Starom Egiptu su postojali ljekari i specijalisti. Hirurzi su bili veoma priznati, a specijalizirali su se za povrede i pojedine grupe bolesti. Najpoznatiji egipatski ljekar bio je Imhotep, a najpoznatiji hirurg Hesi Re, upravnik ljekara i zubara graditelja piramida za vrijeme kralja Zosera (Staro carstvo, treća dinastija, 2700--2625. godine prije nove ere).
Iz doba Srednjeg carstva (2400 - 1580. prije nove ere) u egipatskom nalazištu Bani Hasan al-Šuruk, pronađena je figura ljekara koji previja glavu ranjenika i daje lijek povrijeđenom sa ranom na grudima.
Grčki istoričar Herodot ostavio je zapis o egipatskim ljekarima iz kojeg je očita njihova specijalizovanost za određene bolesti. “U svim mjestima ima mnogo ljekara. Neki su za oči, neki za glavu, jedni za zube, drugi za probavne organe i druge unutrašnje bolesti...” Herodot u tom kontekstu pominje i hirurške zahvate koji su uključivali i otvaranje lobanje.
U Dolini kraljeva pronađeno je nekoliko mumija sa izvanredno napravljenim mostovima i vještačkim zubima, a zapisi o bitkama u kojima su popisani mrtvi i ranjeni, svjedoče o postojanju vojnih hirurga koji su poznavali način da zatvore ranu kako bi potpuno spriječili infekciju. Za tu svrhu upotrebljavali bi jednu vrstu gljivice koja je rasla u tihim vodama. Bila je to, vjerovatno, prastara verzija savremenog penicilina.
Pored toga treba pomenuti i jedan mesopotamski zapis iz doba kralja Hamurabija (1792 - 1750. prije n.e.), odnosno zakonsku uredbu u vezi sa hirurškom upotrebom bronzanog noža u liječenju očne mrene, rana i apcesa. Tom uredbom bio je regulisan i honorar ljekara (i hirurga) u slučaju uspjeha, ali i sankcije u slučaju komplikacija. Ukoliko ljekar, koristeći bronzanu lancetu, operiše čovjeka sa teškom ranom i prouzrokuje smrt, ili liječi očnu mrenu i uništi mu oko, takvom ljekaru će se odsjeći prsti. U slučaju da mu „spasi život ili oko, primiće 10 šekela srebra ... za čovjeka iz naroda pet šekela ... za roba vlasnik će platiti dva šekela srebra“.


Stari recepti kao putokaz


Poznato nam je i ime drevnog indijskog ljekara Sušrute koji je živio u periodu između 8. i 4. vijeka prije nove ere u gradu Kaši (Barnes). Sačuvano je njegovo djelo Sušrutina zbirka (Sušruta Samhita) u kome je opisano 1120 bolesti, 760 ljekovitih biljaka, 14 tipova imobilizacija, 13 tipova alkoholne anestezije, osam tipova hirurških procedura. Anatomski prikaz ljudskog tijela u njemu je primitivan ali obuhvata 500 mišića, 300 kostiju, 700 krvnih sudova, 210 zglobova, 100 ligamenta i devet senzornih organa. Od hirurških procedura Sušruta je opisao rinoplastiku, laparotomiju i suturu crijeva mravljim glavama, perinealnu litotomiju, amputaciju udova, operaciju preponskih kila, reklinaciju katarakte, hemostazu paljenjem rane itd. Precizno je opisao endemsku prirodu gušavosti na Himalajima i povezao je sa upotrebom “loše vode” za piće.

ŠTO JE SVE DODAVANO VINU U STAROM VIJEKU:
Vraćamo se drevnoj upotrebi vina u medicinske svrhe. Najstariji arheološki nalaz koji govori o kulturi vinove loze i vina nije onaj iz grobnice faraona Skorpiona Prvog, već iz Irana, gdje je u posudi staroj sedam i po milenijuma pronađen talog sa ostatkom vinske kiseline i tanina. Što se tiče upotrebe vina u medicinske svrhe poznata je i jedna sumerska glinena pločica iz 2200. godine pr.n.ere na kojoj se nalazi receptura za lijek koji sadrži i vino. Ali najviše je podataka o staroegipatskoj medicinskoj praksi. Drevni egipatski ljekari spravljali su biljne ljekove od komorača, duda, šafrana, suncokreta, a korišćeni su i pupoljci vrbe. Prema Ebersovom papirusu pelin su nazivali „srcem jastrebovim “, a dobro poznatu ljekovitu biljku sljez „mišjim repom“. Nekim biljkama davali su imena svojih bogova. Stari egipatski medicinski zapisi, ispisani na papirusu, govore o tome da se ljekovito bilje, rastvoreno u alkoholnim pićima, koristilo za ublažavanje bolova, kao laksativ, pa i kao afrodizijak. Kako je već rečeno, laboratorijskom analizom sasušenih ostataka vina na posudama u kojima se čuvao ljekoviti rastvor otkriven je čitav niz dodataka. Tim povodom Patrik Mekgavern sa Državnog univerziteta Pensilvanije kaže: “Uspjeli smo da identifikujemo, na osnovu jedinjenja koja smo otkrili, da se radilo o čitavom nizu bilja koje je dodavano vinu – poput korijandera, metvice, ruzmarina i drugog”, dodajući “da je istraživanje drevnih medicinskih napitaka dobilo na važnosti zbog ranijeg otkrića veoma jakih antikanceroznih svojstava tri hiljade godina starog kineskog vina od pirinča koje je sadržalo biljku pelin (Artemisia absinthium)”.


Antiseptičko svojstvo vina


Patrik Mekgavern trenutno sarađuje sa stručnjacima koji istražuju rak da bi testirali različita biljna jedinjenja otkrivena u čitavom nizu drevnih vina iz Egipta i Kine.
Zapisi na papirusima jasno govore da se vino koristilo i za liječenje stomačnih tegoba, bolesti srca, pa čak i herpesa. Njegova antiseptička i terapeutska svojstva, čini se, poznata su oduvijek. U tom je smislu vino osobitu afirmaciju dobilo kod grčkog ljekara Hipokrata koji ga je koristio kao antiseptik, te prepisivao kao lijek za nesanicu, diuretik i sredstvo za ublažavanje groznice i jačanje organizma. Antiseptička svojstva vina je na Hipokratovom tragu nekoliko vjekova kasnije koristio i Galen, rimski ljekar grčkog porijekla, svestrani naučnik čije je djelo bilo uticajno u Evropi sve do renesanse. Galen ga je koristio i različite upalne procese, rane i opekotine. Njegov rimski prethodnik, pisac Kornelijus Celzus, koji je živio na prelazu iz stare u novu eru, i koji vjerovatno nije bio ljekar već veleposjednik koji se iz dokolice bavio naukom i medicinom je između ostalog preporučivao vinski streš (vinski talog u vidu kamena) za liječenje rana i zaustavljanje krvarenja iz rana, upozoravajući pri tom da njegovo zaostajanje u rani može da izazove jaku upalu, te u tom smislu preporučivao kontrolu rana do stvaranja kraste.
Ljekovita svojstva božanskog napitka korišćena su i u srednjem vijeku. Tako je poznato da je Ugo da Luka (1180–1257), poznat još i kao Borgonjoni, proslavljeni hirurg krstaških ratova i začetnik bolonjske hirurgije, nanovo uveo zaboravljeni Hipokratov metod ispiranja rana vinom. Nešto prije Uga di Luke živjela je Hildegard fon Bingen koja je za sobom ostavila brojne prirodne recepte koji su aktuelni i danas. Fon Bingenova je vino između ostalog koristila za liječenje malokrvnosti kao i za rastvaranje ljekovitih trava i pojačavanje njihovog ljekovitog učinka. Poznato je da je sedam vjekova kasnije, ljekar pruskog kralja, Fridrih Hofman, osmislio ljekovitu terapiju s vinom, te napisao i knjigu o liječenju vinom s brojnim receptima protiv različitih bolesti i poteškoća sa zdravljem. Vino se, sve do devetnaestog vijeka, koristilo u bolnicama i ambulantama i to protiv želudačnih tegoba i dijareje, protiv mučnine, upala i prehlada, kod oporavka bolesnika, te kao diuretik, dok danas služi kao baza za različite ljekove. U narodnoj medicini upotreba vina za ispiranje rana bila je široko zastupljena, što se direktno naslanja na Hipokratovu praksu. Poznato je da vina bogata vinskim kamenom povećavaju crijevnu sekreciju, dok je ona sa visokim sadržajem tanina, smanjuju. Pri tom se crno vino uopšteno smatra zdravijim od bijelog.


Praistorijske trgovačke veze


CRMNIČKI MEDICI I VINO:
Da li i u Crnoj Gori postoje tragovi tradicionalne upotrebe vina u medicinske svrhe? Pouzdano znamo da je vino na ovim prostorima poznato još od helenističkog doba. Ali da li su Iliri koji su naseljavali ovo podneblje gajili vinovu lozu i u prethelenističkom periodu? Izgleda da po tom pitanju stvari nisu potpuno izvjesne, a potvrdu za to daje nam poznati hrvatski ilirolog Aleksandar Stipčević (“Iliri”, 1989) koji ilirsko poznavanje kulture vinove loze mimo grčkog uticaja ostavlja otvorenim, o čemu ćemo malo kasnije još nešto reći.
Dr Svetozar Savić u svojoj knjizi „Ekološki uslovi i autohtone sorte vinove loze u Crnoj Gori“ (2003) ukazuje da se tradicija vinogradarstva na tlu Crne Gore može pratiti od vremena kada su područje današnje Crne Gore počeli da pohode grčki kolonizatori i trgovci.
Ali ko pouzdano može reći kad se to zbilo?
Prema najstarijim grčkim zapisima prvi kontakti sa Ilirima ostvareni su još u 8. vijeku pr.n.ere, pri čemu se to isprva odnosilo na priobalni dio Jadrana i ostrva. To bi moglo da se odnosi i na današnje crnogorsko priobalje, osobito ako znamo da je 627. godine prije nove ere na području današnje Albanije osnovana grčka kolonija Epidamnos, koju su Rimljani kasnije preimenovali u Dirahion (današnji Drač). Druga važna grčka kolonija Apolonija osnovana je 588. godine pr. n. ere, četiri decenije nakon Epidamnosa. A iz ta dva naselja roba se prenosila kopnenim ilirskim putevima dalje ka istoku, prema području Ohridskog jezera, zatim ka sjeveru gdje je u to vrijeme gospodarilo ilirsko pleme Taulanti, kao i prema zapadu, u kojem se pravcu nakon par stotina kilometara stizalo na prostor današnje Crne Gore.
Pomen drevnih ilirskih puteva izaziva određenu nevjericu, ali sudeći prema onome što govori Aleksandar Stipčević, trgovačkih puteva na ovim prostorima bilo je oduvijek, i to ne samo u ilirskom dobu, već i u vremenu prije Ilira.
“Trgovačka razmjena imala je golemu ulogu u životu ilirskih plemena od najstarijih vremena, posebno onih plemena koja su i sama aktivno sudjelovala u prenošenju trgovačke robe od Jadranskog i Jonskog mora na zapadu do Panonske nizije na istoku, te od središnje Evrope na sjeveru do Grčke na jugu. Iliri su nastavili trgovinu koja je na tom području postojala već ranije, od kamenog doba dalje, ali su je uvelike unaprijedili, kupujući od svojih bližih i daljih susjeda raznovrsnu robu i prodavajući svoje rudarske, metalske, stočarske i ratarske proizvode”, kaže Stipčević u navedenom djelu.


Pravci širenje grčkog uticaja


Na drugom mjestu Stipčević tvrdi da “najstarije trgovačke veze stanovnika jadranskih i jonskih obala i unutrašnjosti Balkana s grčkim svijetom datiraju još iz neoeneolitika”, te dodaje da su “trgovačke lađe s grčkih obala prodirale u to doba u krajeve što su ih kasnije nastanili Iliri, donoseći keramiku i drugu robu”.
“Arheološki nalazi pokazuju da su Iliri na jadranskoj obali uvozili grčku robu već u VIII-VII stoljeću pr.n.e, a da oni Iliri koji su živjeli u neposrednoj blizini Grka (u današnjoj Albaniji) nisu nikada ni prekinuli trgovačke veze koje su odranije postojale”, kaže Stipčević (“Iliri”, 1989).
Ovdje svakako moramo napraviti jedan iskorak u odnosu na uobičajene predstave o drevnoj trgovačkoj infrastrukturi na ovim prostorima. Naime, u našoj istoriografiji i arheologiji uobičajeno je da se kao najstarija trgovačka trasa pominje mreža rimskih drumova, pri čemu se ni na koji način ne ukazuje na stariju, ilirsku (a kamoli predilirsku) trgovačku putnu mrežu, koja je svakako bila mnogo primitivnija od rimske, ali, koja je - zasigurno postojala!
Primjerice, Stipčević u vezi drevnih ilirskih trgovačkih drumova pominje Strabonov zapis o putu dugom 400 stadija kojim su panonski Iliri na teretnim kolima prevozili robu od Akvileje preko Julijskih Alpa do Nauportusa, a odatle rijekama dalje do Dunava i u krajeve oko njega.
Stipčević pored toga govori i o putu koji je vodio dolinom Neretve duboko u unutrašnjost Bosne.
Ali nama je najinteresantniji (već pomenuti) put koji je od Epidamnosa (Dirahiona, Drača) i Apolonije dolinom rijeke Škumbine vodio ka Ohridskom jezeru. Taj put, kaže Stipčević, kasnije su popločali i uredili Rimljani i prozvali ga Via Egnatia, dodajući da su “Ostaci tog puta iz rimskog doba bili … odavno poznati stručnjacima, ali su u posljednje vrijeme sistematska istraživanja otkrila i tragove ilirskog praistorijskog puta”. Doduše, Stipčević ne pominje izričito da je iz Epidamnosa jedan krak puta vodio u pravcu Labatskog jezera, ali o tome bjelodano govori kasnija rimska trasa, koja je vodila upravo tuda.
Evo, dakle ključnog mjesta, sa kojeg se odmah nanovo okrećemo onoj “otvorenoj dilemi” o tome da li su Iliri poznavali vinovu lozu i prije nego što su stupili u kontakt sa grčkim trgovcima. Opet u pomoć prizivamo Stipčevića koji govoreći o poljoprivrednim kulturama Ilira pominje i “ostatke grožđa” otkrivene u ilirskim sojeničkim naseljima Ripču i Donjoj Dolini u Bosni, kao i u sojeničkom naselju otkrivenom u Otoku kod Sinja. Stipčević, međutim, zbog nepostojanja stratigrafskih podataka o tim nalazima kaže da je teško “odgovoriti na jedno važno pitanje: jesu li Iliri poznavali vinovu lozu prije nego što su je preuzeli od grčkih kolonista što su se smjestili na ilirskoj obali?”


Odakle vino na ovom tlu


Evo što Aleksandar Stipčević misli po tom pitanju: “Suvremeni autori skloni su povjerovati da su Iliri upravo od grčkih kolonista naučili saditi vinovu lozu (ovo se odnosi na Grgu Novaka i Alojza Benca, poznata imena u nauci, prim prir), ali nama se čini malo vjerojatnim da su Iliri koji su živjeli na morskoj obali i koji su vrlo rano dolazili u dodir s pomorcima iz Grčke – bilo da su ih susretali kao trgovce ili kao ratnike na svojim obalama, bilo pak da su svojim trgovačkim ili ratnim lađama sami dolazili do obala Grčke – trebali tako dugo čekati da nauče saditi vinovu lozu i od grožđa praviti vino. Čak su i plemena u panonskoj niziji mogla naučiti, a vjerojatno to i jesu, saditi vinovu lozu ranije nego što se to obično misli… Stoga ne možemo, naravno, isključiti mogućnost da su se Iliri, posebice oni uz obalu Jadrana i na otocima, bavili vinogradarstvom i prije negoli su došli u doticaj s Grcima, jer su tamošnji krajevi isto toliko pogodni za uzgoj vinove loze kao i sama Grčka, no o tome možemo sada ipak samo nagađati” (“Iliri”, 1989).
U fusnoti vezanoj za navedeni pasus ovaj poznati hrvatski ilirolog ukazuje na rad Marina Zaninovića “Iliri i vinova loza” iz 1976. godine u kome se tvrdi da se vinova loza “na našoj obali uzgajala davno prije Grka”, te da je “vino podjednako bilo tako piće Ilira kao i Grka”. Stipčević se, međutim, ograđuje i ovom prilikom, te zaključuje da zasada sigurnih arheoloških potvrda o takvim pretpostavkama nemamo.
U svakom slučaju, intenzivnija trgovina Ilira sa grčkim kolonistima morala je već postojati u doba Dionisija Starijeg kada su Grci u prvim decenijama 4. vijeka pr.n.ere uspostavili kolonije na Hvaru i Visu i time otvorili novo poglavlje na ovim prostorima, koje će se vijek kasnije nastaviti rimskom invazijom, a u narednim vjekovima i potpunom okupacijom. O grčkom uticaju u tom vremenu i snažnim vezama sa ovim podnebljem ponajbolje svjedoči ubrzana helenizacija primorskog pojasa i šireg zaleđa oko Skadra i Labeatskog jezera u 4. i 3. vijeku pr.n.ere, kada taj region doživljava politički i ekonomski procvat, sve do propasti ilirske države 168. pr.n.ere.
Doduše, tradicija vinove loze ne smije se slijepo vezivati za političku i ekonomsku istoriju ovih prostora i kontakte sa Grcima, jer postoje i drugi istorijski činioci. Tako je poznato da su fenički trgovci dospijevali do današnje albanske obale (A. Stipčević “Iliri”, 1989) gdje su dolazili u kontakt sa Ilirima, a takođe je poznato da su Dardanci ratovali na strani Hetita oko 1200. prije nove ere protiv egipatskog faraona, što u najmanju ruku upućuje na mogućnost da su neki Iliri već tada dobro mogli poznavati mediteranske agrokulture, kao i da su neke od njih, poput vinove loze, mogli tim putem dospjeti na Balkansko poluostrvo.


Crmničko vino na recept


Pomenimo i da dr Svetozar Savić, povodom tradicije gajenja vinove loze na našem prostoru komentariše da su svakako “jedni od 'krivaca' za širenje sortimenta i kulture uzgoja vinove loze na primorju i kontinentalnom dijelu Crne Gore antički Grci koji su kao dobri trgovci i moreplovci (500-400 g. pr. n.e.) prenosili i širili vinovu lozu prilikom svojih putovanja i osnivanja naselja na Siciliji, južnoj Italiji, ostrvima i obali Jadranskog mora.
Dr Savić pored toga ukazuje da su “u oblasti Mediterana u periodu II-I v. pr. n. e. glavni kontejneri za čuvanje i transport vina, ulja i drugog, bile glinene amfore, koje su nastale i mijenjale se od ranih grčko-italijanskih tipova (130 g. pr. n. e)”, te dodaje da “ su iz tog perioda u tvrđavi Ulcinj pronađeni mnogi fragmenti većih sudova za vino od pečene zemlje: amfore, pitosi, stamnosi, hidrija i dr”.
Nakon ekskursa o porijeklu vinove loze na našem podneblju, vraćamo se upotrebi vina u medicinske svrhe i u tom smislu pažnju usmjeravamo na oblast Crmnice. Dr Savić u vezi toga ukazuje da je crmnički prostor koji gravitira Skadarskom jezeru, poznat po viševjekovnoj tradiciji gajenja vinove loze i produkciji vina, te da su u crmničkom selu Brčeli pronađena ljudska staništa sa posuđem za vina, amforama iz III i II v. prije nove ere. Zbog toga ne postoji razlog da se ne pretpostavi da su ljekovita svojstva vina na prostoru Crmnice bila poznata još u staroj eri. Doduše, vjerovatnoća da na tom prostoru otkrijemo posude u kojima bi, poput onih iz grobnice faraona Skorpiona Prvog otkrili tragove vina sa ostacima ljekovitih trava je vrlo mala. Ali na tradiciju upotrebe vina u medicinske svrhe na crmničkom prostoru upućuje nas nešto drugo.
U našem narodu još je živo sjećanje na poznate vidare (medike) Iličkoviće iz sela Gornji Brčeli. O njihovoj vidarskoj praksi pisala je Genevieve R.Ch. Meyer – Iličković, te podsjetila da su Iličkovići preporučivali crmničko vino pacijentima koji su imali probleme sa varenjem, nervnim sistemom, urinarnim sistemom, kao i probleme sa srcem i krvotokom, dok je rakija korišćena prilikom hirurških zahvata.
- Iako u to vrijeme nijesu raspolagali laboratorijama i modernim medicinskim pomagalima, tačno su uočili ljekovita svojstva crmničkog vina i spoznali da vrsta zemljišta utiče na njegov sastav, da vina sa nekog vinograda imaju blagotvorniji uticaj na određene bolesti od vina sa loza na drugom zemljištu. Tako su se crmnička vina “davala na recept”, ukazuje Genevieve R.Ch. Meyer – Iličković.


Vinom ispirali grudni koš


Genevieve R.Ch. Meyer – Iličković ističe da “današnja medicina potvrđuje ta iskustva. Poznato je da vino sadrži razne minerale, fosfor, gvožđe, potasium, glycerinsulphur, calcium, zavisno od sastava zemljišta gdje su loze posađene”.
- Iličkovići nijesu mogli vršiti takve analize, niti su mnogo znali o mineralima već su iskustvom koje se prenosilo sa koljena na koljeno i svojim promatranjima dolazili do zaključka koje vino sa kojeg zemljišta ”odgovara” za neku bolest”, kaže Genevieve R.Ch. Meyer – Iličković.
Inače, crmnički medici, braća Mićo, Pero, Marko Iličkovići i na kraju, Mićov sin Niko, toliko su se bili pročuli sredinom devetnaestog vijeka da su, konačno 1862. godine postali i zvanični državni ljekari Knjaževine Crne Gore. Na ove „čarobnjake tradicionalne medicine“ posebnu pažnju obratio je Vitomir Nikolić u svojim istraživanjima antičke baštine na području Crne Gore (“S kraja na kraj zaborava”), ističući okolnost da su Iličkovići naročito bili poznati kao izvrsni hirurzi.
„Ne samo da su vrlo lako otvarali grudni koš (bez sječenja rebara!) nego su umjeli da otvaraju i ljudsku lobanju i uspješno odstranjuju iz mozga čak i najsitnije čestice olova ili baruta“, podsjeća Nikolić.
Pišući o ovim crmničkim medicima, Nikolić ističe da su se „njihovim nevjerovatnim intervencijama divili i o njima pisali mnogi evropski vrhunski ljekari koji su tokom prošlog vijeka dolazili u Crnu Goru, a neke metode Iličkovića (kao otvaranje grudnog koša rastezanjem rebara) primjenjuju se odnedavno i u savremenoj hirurgiji“.
Sa tim u vezi sačuvan je i zapis Vuka Vrčevića, iz 1854. godine, koji se odnosi na jednu antiseptičku intervenciju Marka Iličkovića unutar grudnog koša. Evo Vrčevićevog opisa te intervencije:
“Crnogorski prvi ranar Marko Iličković sasu mu na tu ranu dvije oke vina bijelog pa ga uhvati i stade tresti, kao da se bačva isplakuje, pa pošto ga je nekoliko puta tako promuljao, nagnu ga na onu ranu te izruči vino, koje bješe pomiješano s krvlju, a nasu druge dvije oke čistog bijelog vina, te izapra grudnu duplju još jednom. Kad i treći put izapra vratilo se vino sa malo krvi pomiješano. Sada ga je ispod plećaka dobro utegao, a na ranu melem metnuo, koji je naravno dva puta na dan obnavljao. Za mjesec dana čovjek je ozdravio...“

Možemo li na kraju pretpostaviti da ovaj Vrčevićev opis u osnovi pruža podatke o praksi koja je primjenjivana još u antičko doba, a koja je u izolovanom crnogorskom ambijentu preživjela u relativno neizmijenjenom obliku sve do druge polovine devetnaestog vijeka, možda čak i do vremena Prvog svjetskog rata.
http://www.domaci.de/viewtopic.php?t=63962

Orlovi nokti(Lonicera caprifolium)


Koristi se kao "grudno cvece",odnosno najcesce za kasalj u narodnoj medicini.U lecenju se upotrebljavaju suvi cvetovi i kora.Cvetovi kao blago sredstvo koje stisava kasalj.caj je dobar narocito kod oboljenja pluca usred nazeba kao i kod astme.doza je 4-6 grama na solju kljucale vode i treba iti 2-3 solje dnevno.u jednoj francuskoj knjizi za spravljanje lekova postoji recept za sirup od cvetova ove biljke-100 grama caja i 180 grama secera.kora je nekad preporucivana kao lek za ciscenje krvi i kod polnih bolesti.kora i cvet se jos i koriste u lecenju otoka i vode u trbuhu,otoka jetre,peska u bubrezima.doza za lecenje reumatizma izazvanog polnim bolestima je 20 grama na litar kljucale vode po 2-3 solje dnevno.ovo je zbunic s tankim granama koje se uvijaju jedna oko druge.raste u juznoj evropi a gaji sei po bastama.na vrhovima grana izraste grozzd cvetova koji kad precveta treba da da grvnu glavicu kao plod.listovi na neplodnim delovima granan s donje strane su plavozeleni i usamljeni a na gornjim plodnim delovima grana rastu po dva u osnovi.moze dostici veliku visinu oko 30-50 metara i dugo zivi oko 30-50 godina.cveta u maju i junu.
www.svetbiljaka.com/

"Čeličenje organizma podrazumeva povećanu otpornost organizma na dejstvo meteoroloških faktora: hladnoće, toplote, sniženog atmosferskog pritiska, kao i druge klimatske uslove.

Organizmu su prirodom dati posebni mehanizmi koji pri adekvatnom aktiviranju stvaraju otpornost na nepovoljne prirodne uslove. Ako se ti mehanizmi ne pokrenu, onda ostaju neaktivni. Očeličen čovek razlikuje se od neočeličenog čoveka po tome što je vešto razvio mehanizme prilagođavanja hladnoći i toploti i doveo ih do savršenstva, za razliku od čoveka oslabljenog imuniteta, koji to nije postigao i koji je ostao nezaštićen.

Mnogi postupci za čeličenje organizma kod drevnih naroda bili su podignuti na nivo kulta i po propisu su obavljani kao deo religioznih obaveza. Tako se pojavio i obred krštenja kod mnogih naroda.

Shvativši korist terapija čeličenja po zdravlje, po celom svetu su počele da se grade specijalne prostorije, u kojima je omogućeno da se dobro zagreje i ohladi organizam. Te prostorije nazvali su banjama.

Čovek koji primenjuje kontrastne metode čeličenja organizma izlaganjem visokim i niskim temperaturama u stanju je da dobro podnese kako niske, tako i visoke temperature životne sredine i najmanje je podložan prehladama.

Terapije čeličenja osim što povećavaju otpornost organizma da lakše podnosi surove klimatske uslove, pokazale su se kao najbolji način u borbi protiv patogenih bioklimatskih energija, koje su prodrle u čovečije telo. Na primer, hladnoća i vlaga, koje su se nastanile u čovečijem organizmu izazivajući odgovarajuću slabost i bolest, mogu se lako ukloniti primenjujući suprotnosti - vrelinu i suvoću.

Osim toga, jake terapije čeličenja izvanredno tonizuju organizam."

Genadij Petrovič Malahov
http://www.prometej-beograd.rs/Alternativa/OsnoviZdravlja/CelicenjeOrganizma.html

"Mnogi od nas slušali su priče o tome da se neki ljudi leče gladovanjem i da čak postoje specijalne klinike u kojima lekari gladovanjem leče bolesnike. Ima još mnogo nepoznanica u toj kratkoj reči glad koja nas istovremeno i plaši i privlači.

Kada sam se praktično susreo sa glađu, kada sam počeo da gladujem, vremenom sam shvatio šta je u mom organizmu protiv gladi, a šta je priželjkuje. U svim uputstvima o gladovanju uglavnom se ističe uticaj ovog stanja na fiziologiju i psihu čoveka, ali niko nije jasno rekao kako gladovanje deluje na čovekov spoljašnji izgled i na njegovu svest. Gladovanje nam omogućava da kontrolišemo svoja osećanja i um, pogotovu ako su se ona "razrasla" i "ukorenila" u našoj svesti, pa im je potrebno određeno zadovoljenje. Čovek se u suštini samo time bavi, udovoljava svojim prohtevima - ima apetit, uživa u mirisu jela, komforu i seksu. Um kojim se ponosimo, služi osećanjima, zadovoljava njihove najmanje prohteve, razrađuje najsloženije kombinacije kako bi zaobišao prirodu, da umiri savest, da se pravda i opravda. I vama je poznato do čega to na kraju dovodi - do preterivanja i prezasićenosti koji rađaju bolest.

Kada počne dobrovoljno da gladuje čovek se ne bori s bolešću, već sa osećanjima i spretnošću uma, koji ih je stvorio. Prvog dana gladovanja nazadovoljena osećanja protestvuju preko svih njima dostupnih mehanizama. U našem umu stalno se izražavaju nezadovoljstvo, razdraženost, žalost, sažaljenje, strah i slična osećanja. Ali to želite vi, vaša duša kojom "gospodari" um?

Medicina koja se bavi telom, nikada nas ne oslobodi oboljenja čiji se stvarni uzrok ne nalazi u našem fizičkom telu, već u našim spoljašnjim manifestacijama (svesti). Gladovanje se pokazalo kao pogodno sredstvo pomoću kojega možemo samostalno da upravljamo patologijom svesti i njenim posledicama u fizičkom telu. Ako želimo da se izlečimo od svih oboljenja treba da se menjamo kao ličnosti."

uvod Genadija Petroviča Malahova

http://www.prometej-beograd.rs/Alternativa/LekoviteSile/Gladovanje.html

Poluparazitska biljka od davnina je korišćena u narodnoj medicini ali i kao obavezni element mnogih drevnih rituala
IMELA – I OTROV I LEK

Dobro deluje protiv visokog krvnog pritiska i arterioskleroze, ali je jakog i neujednačenog fiziološkog dejstva. Imela se daje u obliku raznih preparata, sama ili u zajednici sa drugim lekovima sličnog dejstva

Bela imela je poluparazitska biljka nalik na jako razgranat grm, koji ponekad u prečniku zauzima i do jednog metra. Posebno voli da raste na mekom drvetu koje ima raspucalu koru (hrast, lipa, breza, vrba, jabuka), ili crnogoričnom drveću. Vodu uzima vodu iz domaćina, ali je sposobna za samostalni proces fotosinteze.
Semenke su lepljive zbog soka koji se nalazi u bobicama, što pomaže da se bobice zadrže na drvetu i ne padnu na tlo. Biljka se ne gaji; raznose je ptice koje jedu njene bobice (crvene ili bele).Imela je jedna od najzanimljivijih i najmističnijih biljaka. Spada u malobrojne koje ne rastu iz zemlje, već uspevaju na čitavom nizu domaćeg drveća i na grmovima. Postoji duboka zavisnost između imele i njenog domaćina. Ipak, postoje slučajevi kad se imela toliko raširi po domaćinu da on odumre zbog iscrpljenosti. Imeli je životno potrebna biljka-domaćin, s kojom čini zajednicu, jer seme imele neće proklijati ni u vodi, ni u zemlji, već samo u pukotini kore drveta.
Britanski mit, odnosno druidska verovanja, navodila su da imela osigurava plodnost ljudi i životinja, da leči i štiti od zlih sila. Druidi su sekli imelu pet dana posle mladog meseca iza zimske ravnodnevice. Morala je da bude odrezana zlatnim srpom i moralo se paziti da ne padne na tlo, da se tako ne „onečisti“. Hvatala se belom tkaninom. Potom su žrtvovana dva bela bika, koja su deljena vernicima.
Imela i danas simbolizuje mir, pomirenje i sreću. To verovanje potiče od davnog keltskog običaja, po kojem su neprijatelji, kada bi se sreli pod imelom, sklapali primirje do sledećeg dana. Zato se ona do današnjih dana stavlja iznad kućnog praga, a poljubac pod imelom smatra se znakom prijateljskog i dobronamernog raspoloženja. Čini se da su prvi poljupci pod imelom razmenjeni još za vreme rimskih saturnalija (svečanosti), što je povezivano i sa njenom navodnom plodonosnošću.
Budući da je paganski običaj korišćenja imele u vreme oko ravnodnevnica bio veoma raširen, crkva ju je zabranila i umesto nje uvela zimzelenu božikovinu čiji šiljasti listovi podsećaju na Hristovu krunu, a crvene bobice na kapi krvi. Imela je bila zabranjena i tokom srednjeg veka, a u Engleskoj su neke crkve ustrajale na ovoj zabrani sve do kasnog 20. veka.
Čaj: imela se priprema isključivo hladno. Jednu vrhom punu kašicicu imele na 1/4 l hladne vode potopiti preko cele noći, a pre uzimanja malo podgrejati.
UPOZORENJE Jedenje bobica može prouzrokovati snažne grčeve u trbuhu i proliv, a u izuzetnim slučajevima stanje može biti i kobno. Nuspojave kod parenteralne primene: groznica, povišena temperatura, glavobolja, alergijske reakcije. Osobe osetljive na belančevine treba pre korišćenja da se posavetuju sa lekarom. Kontradiktorna je upotreba kod hronično uznapredovale infekcije.
http://www.magicnobilje.com/broj_63/imela.html

Medena rakija




Medena rakija, liker od meda, medna rakija, medova rakija, medovača … je prirodni tradicionalni napitak naših starih. Poznato je da se takav sličan napitak spremao još za vrijeme starih rimljana. Proizvodi se u gotovo svim zemljama sveta. Mnogi iz neznanja liker-rakiju od meda pogrešno nazivaju i “Medovina” . Naime medovina je vino sa dodatkom meda ,(vidi tekst o medovini) dok je medovača – medena rakija ili pravilnije liker od meda (šljivovica, viljamovka, dunjevača, kajsijevača) obogaćena medom. Zavisno od količine , kvaliteta vrste meda koji se stavlja u bazu dobija se izrazito lepa boja sa blagim mirisom meda.
Dodatkom propolisa u gotov proizvod pre vrenja u buretu dobijamo lekovit napitak prijatnog, malo gorčeg ukusa. Dalji kvalitet likera-rakije dobija se njegovim starenjem u buretu od 2 godine na više.
Važno je napomenuti da posude sa medenom rakijom kod starenja trebaju biti u prostorijama bez prisustva drugih rakija ili namirnica kako ne bi poprimile strane mirise. Gotova rakija se puni obično u prigodne suvenir flaše. Sadržaj alkohola kreće od 16-25% , pa ponekad i 40% . Na litar rakije za dobijanje prave arome i boje meda treba cca. 1,50 – 2,00 kg 3-4 vrste meda meda. Tamnije vrste meda daće na kraju tamniju boju, dok svetlije vrste poput bagrema daju svetliju boju.

Medovača je rakija iz kategorije likera koja se kroz istoriju visoko cenila zbog svog lekovitog dejstva. Dobija se destilacijom rastvora meda i vode koji je fermentirao oko 72 dana. Nakon destilacije dodaje se birana vrsta meda i propolisa. Vrlo je prijatna na ukus i pored svoje velike jačine koja se oseća u stomaku. U umerenim količinama povoljno deluje na cirkulaciju, protiv bakterija i virusa i poboljšava apetit i varenje, te je idealan aperitiv. Konzumira se rashlađen.

Malo ljudi u stvari zna da je medovača poreklom sa prostora gde su se nastanili Stari Sloveni i da važi za jedno od najstarijih pića. Može se reći da je medovača bila drevno piće Starih Slovena. Za Slovena med je bio ,moglo bi se reći, osnovna namirnica. Med je bio najbolja hrana i piće. Pored pisanih i usmenih dokaza za ovu tvrdnju, dokazi se nalaze i u samom jeziku. Reči hrana, hleb, sitost potiču od meda kao osnove života naših predaka. Med razblažen vodom nazivao sa “šćami”. Nekada se med koji pčele sakupljaju u saću nazivao hlebina. Otuda dolazi reč hleb. Od peludnomednih saća, pomešanih sa vodom, Sloveni su spremali glavno, svakodnevno jelo koje su zvali “hlebovo”, odakle je kasnije ime prešlo u hleb načinjen od pšenice. Od meda i samo od meda, naši preci cu pripremali radosne i lekovite napitke tj. medovaču.

Sloveni nisu pravili jezičku razliku između slatkog meda i prerađene medovače. Za Slovene i jedna i druga vrsta meda su bili prosto razni oblici jedne suštine pčelinjeg meda, koji se ponekad, i sam u dupljama, bez čovekove pomoći pretvarao u kristalisan med i u takvom obliku ostajao očuvan mnogo godinama.

U poređenju sa alkoholnim pićima. Dejstvo medovače je začuđujuće i čudesno. Medovača daje bodrost, radost i smirenje bez ošamućivanja, raslabljenja i nezdravog uzbuđenja. Posle njene upotrebe nema glavobolje, slabosti, mučnine. Naprotiv medovača ispijena sa merom daje snagu i zdravlje. Jaku medovaču nisu upotrebljavali u preteranoj meri, pa i kad se pojavila votka, naši preci je nisu pili u preteranim količinama. Slovenske zemlje obrasle snžnim liparima, za medonosne pčele bile su idealan stan. Duga hladna zima omogućavala je pčelama da pribave najbolji med, u ogromnim količinama. Još u 18 veku, neretko su u šumama nalazili izdubljena, šuplja debla, koja su pčele odavno napustile, sa 240-320 kg. izvanrednog meda u saću.

Od meda su su pravljeni pazličiti napitci: od kvasa i piva sa 10 posto aklohola,preko lake i srednje medovače od 10-20 posto alkohola, do jake medovače od 20-50 posto alkohola.. slovenski medovari su brižljivo,vareći med, čistili pelud, koji uvek postoji u medu i kvari medovaču. Prebrzo varenje smese takođe dovodi do pojave niza štetnih sastojaka, aldehida. Takvu medovaču su nazivali nedorađenom i smatrali je štetnom. Pojava piva u 12 veku i votke u 15 veku, ne bi nanela osetnu štetu, jakoj medovači, da vlast, ošamućena novim napitcima, nije počela da se bori protiv pčelarstva i medovače. Stvar je u tome da su slovenski narodi predstavljali samobitnu pčelarsku civilizaciju.

Seleći se po obalama reka,koje su obilovale ribom, gradeći na navodnjavanim zemljama vinograde, sloveni su glavnu pažnju obraćali na pčelarstvo, gajeći pčele u ivičnim šumama. Gustina pčelinjih društava u tim šumama bila je veoma visoka,jer su i mimo prirodnih duplji,koje su zauzimali rojevi, u živim šumama, naši preci pravili veštačke duplje,praveći košnice. Pčele su, uz to, povećavale rod svih cvetonosnih biljaka. Izobilja plodova,jagoda i oraha u okolnim ivičnim šumama privlačilo je ovuda ogromnu količinu zverinja i ptica. U takvim uslovima čovek ne samo da se hranio sam, ne bojeći se gladi,već je svojom delatnošću uveličavao proizvodnost žive prirode. Neiscrpni izvori hrane: ribe, med, divljač, orasi, pečurke, jagode, plodovi, korenje, trave, povrće činili su slovensku zajednicu nezavisnom od svake vlasti. Međutim oranje zemlje učinilo je seljake zavisnim, uništilo šumu i počelo davati sirovinu za prizvodnju piva i votke, umesto medovače. Ruska pravoslavna crkva je od samog početka izbegavala sve napitke, osim medovače. Protiv piva je donet specijalni crkveni propis, a votka je proglašena nečistim pićem, koje nije od boga.

Sloveni, spremajući jaku medovaču, na sve načine su usporavali njeno vrenje. Radi toga su vareni med držali u ledrama-medušama, ili su ga zakopavali u zemlju u hladnim i suvim krajevima. U južnim zemljama stvoriti dugotrajne uslove radi pravilnog varenja jake medovače bilo je nemoguće. No zauzvrat , u južnim zemljama raste mnogo bilja koje daje slatke plodove i biljne sokove od kojih su se pravila vina u koja su ponekad dodavali medovaču. Glavno bilje, u centru negdašnjeg drevnog zemljodelstva bilo je hlebno žito. Od njih su, još 3000 pre Hristovog rođenja, zemljodelnici naučili da gotove pivo, dok se u Rusiji pivo pojavilo tek u 12 veku. Tokom svih prethodnih hiljadu godina Sloveni su pili medovaču. Od najstarijih vremena njom se lečilo čitavo Sredozemlje, Engleska i Azija. U srednjem veku Rusija je izvozila u Vizantiju i druge zemlje med za sumu koja bi danas preračunata, vredela 50 tona zlata godišnje! Zavisnost zemalja potrošača od lekovitog slovenskog meda bila je potpuna dok se kod njih nije pojavila zamena za jaku medovaču – špiritus.

Oštro smanjenje, a posle Smutnog doba i potpun prekid izvoza medovače na Zapad povukli su za sobom duboke promene u privrednom životu slovenskih naroda. Zahvaljujući isključivoj čistoti pčeliljeg meda, negovo špiritusno vrenje se obavlja skoro bez obrazovanja štetnih sporednih sastojaka. Jedno od glavnih svojstava alkohola jeste sposobnost da se mnogokratno ojača dejstvo sastojaka koji ga prate, kako korisnih, tako i štetnih. Ovim svojstvom alkohola se objašnjava ošamućivanje, slabost i pijanstvo, koji prate većinu alkoholnih napitaka. Pojačana upotreba alkohola povećava zavisnost od njega, no alkohol takođe izaziva i delovanje izvesnih korisnih lekovitih dejstava. Slatka medovača sama po sebi ima lekovita svojstva. Prerađeni med mnogokratno pojačava svoje lekovito dejstvo, o čemu su dobro znali u Sredozemlju. Jaka medovača tamo je cenjena težinom zlata i bila glavni predmet izvoza sve do 14 veka, dok francuski alhemičari i italijanski monasi nisu pronašli zamenu za med – “akva vitu; , vodu života ili špiritus konjaka. Ona je proglašena za lek od svih bolesti. Zapadna razrada tehnologije elitnih napitaka od vinove loze, radi zamene za med. Kao i promena velikoknjaževske vlasti u ruskoj zajednici, ispočetka delimičnom a kasnije i potpunom zabranom varenja meda, izobičajili su medovaču iz načina života. Ova promena u narodu je proizvela gubitak smisla u upotrebi pića, pretvorila se u prokletstvo i štetnost, u podsmeh i pobedu dušmana.

Medovača ne udara u glavu, muteći razum i potiskujući volju, ona ostavlja čistu svest i ne izaziva bolesnu naviku. Prerada meda mogla bi danas da prida značajni zamah pčelarstvu i da poveća procvat seoskoprivrednih kultura, kao i da oblagorodi čitav živi svet prirode. Votka je internacionalno, kosmopilitsko piće. Svaki drevni narod ima svoj nacionalni napitak: Engelzi i Nemci – pivo, Sredozemni narodi – grožđano vino, Kinezi i Japanci – vino od riže, Mongoli – kumis, a Sloveni – medovaču.

Medovača travarica je alkoholno piće, destilat na bazi voća, meda, lekovitih biljaka i propolisa.
Može biti različitih ukusa u zavisnosti od podloge , t.j. voća od koje se pravi.
Najčešće je podloga od jabuke, ali se proizvodi i od šljive, kajsije, dunje ….

Biljna medicina
Biljna medicina - definicija

Biljna medicina, koja je poznata i pod drugim imenima kao što je fitoterapija, odnosi se na korištenje biljaka za liječenje raznih vrsta oboljenja. U ovu svrhu koriste se razni dijelovi biljke, a koji će se dio koristiti ovisi o vrsti biljke. Tako se mogu koristiti sjemenke, bobice, korijenje, listovi, kora, ili cvjetovi. Ovi dijelovi se mogu koristiti na više načina. Od njih se mogu praviti čajevi, dekokti (kuhanje dijelova biljke 5 do 10 minuta), ili pak tinkture (najčešće suhi dijelovi biljke potapaju se u alkoholu). Suhi ekstrakt je način izvlačenja djelatne tvari biljke (to je onaj dio biljke kojem se pripisuje njeno ljekovito svojstvo) putem odgovarajućeg tekućeg otapala koje se zatim putem sušenja odstrani da bi na kraju ostao ekstrakt biljke u obliku praška. Ovaj prašak lako se topi u vodi pa je veoma praktičan za primjenu. Ovim praškovima kasnije se pune kapsule ili se mogu naći u obliku tableta. Ovo je postao veoma popularan način upotrebe biljaka za razne bolesti jer je dosta praktičniji od drugih vrsta upotrebe kao što je npr. kuhanje čaja, ili pak prokuhavanje biljaka ili njihovih dijelova.

Biljni lijekovi u obliku kapsula ili tableta klasificirani su kao u suplementi ili dodaci prehrani. To znači da se mogu kupiti bez liječničkog recepta, te ne zahtijevaju temeljita klinička ispitivanja. Ipak, biljni proizvodi trebaju se praviti i puštati u promet u skladu s određenim pravilima.


Povijest biljne medicine

U medicinske svrhe biljke su se koristile od davnih vremena, može se reći da su se koristile prije nego što postoji pisana povijest. Prvi pisani zapis o biljnoj medicini datira do 2800 godina prije krista u Kini. Tijekom kasnije povijesti sve je više pisanih zapisa o biljkama i njihovoj upotrebi. Oko 400 godina prije Krista Hipokrat razvija principe prehrane, upotrebe ljekovitog bilja, vježbanja i sreće kao preduvjeta dobrog zdravlja.

Kod nekih naroda kao što su stari narodi Afrike biljke su se u svrhu liječenja koristile putem rituala dok su neki narodi razvili vlastite oblike liječenja putem biljaka gdje je liječenje ljekovitim biljkama često bio samo jedan od pristupa liječenju. Najpoznatije tradicionalne medicine su kineska tradicionalna medicina te Ayurveda, tradicionalni indijski sistem liječenja. Istraživači su zaključili kako se slične biljke koriste za liječenje sličnih bolesti u raznim dijelovima svijeta. Očito je da su praktikanti ovih medicina empirijski došli do zaključka koje su biljke dobre za koje bolesti jer nisu raspolagali načinima kemijske analize biljaka i izdvajanjem i proučavanjem djelatnih tvari biljaka.

U ranom 19-tom stoljeću, s razvojem kemije, znanstvenici su počeli izdvajati te modificirati aktivne sastojke biljaka da bi kasnije počeli praviti vlastite verzija kemijskih komponenti pa je biljna medicina tako vremenom ustuknula pred farmaceutskom. Međutim biljna medicina nije ostala zaboravljena. Zapravo, Svjetska zdravstvena organizacija procjenjuje da se 80% svjetskog stanovništva oslanja na biljnu medicinu kao glavni oblik liječenja. Biljna medicina je glavna komponenta tradicionalnih medicina i uobičajen element liječenja u Ayurvedi, homoeopatiji, i tradicionalnim medicina obje Amerike. No biljnoj medicini sve više pribjegavaju ljudi zapadnog svijeta. U zadnjih nekoliko dekada došlo je do prave revolucije korištenja ovih proizvoda. Smatra se da jedna trećina amerikanaca koristi neki od oblika biljnih lijekova. Jedan od razloga je sve jači pokret prirodnog načina života koji uključuje i liječenje biljem. Isto tako, smatra se da je upotreba ovih biljaka, za razliku od farmaceutskih lijekova, sigurna i bez nuspojava. No to uvijek ne mora biti tako.

Drevni narodi empirijski su došli do zaključka koje biljke su dobre za koje bolesti. Gledano znanstveno, u mnogo slučajeva nije još poznato kako biljke djeluju kod raznih bolesti i koji su to posebni sastojci kojima se pripisuje ljekovito svojstvo. Farmakolozi danas pokušavaju izolirati i naknadno sintetizirati djelatne tvari biljke no to uključuje izvjesne probleme. Naime, cijela biljka sastoji se od više tvari koje mogu djelovati zajedno da bi proizvele određen efekt. Osim glavne djelatne tvari biljke sadrže minerale, vitamine, alkaloide i druge supstance koje mogu vršiti sinergijsko djelovanje. Naime, stručnjaci za ljekovito bilje tvrde da mješavina raznih sastojaka u biljkama vodi sinergijskom djelovanju svih njih kod određenog problema. Nadalje, mnogi faktori, kao što su klima, kvaliteta, način branja i sl. mogu poboljšati ili smanjiti djelotvornost biljaka. Biljni proizvodi često se miješaju tako da jedan proizvod, npr. tableta sadržava ekstrakte više vrste biljaka.

http://www.semenax-hr.com/biljna_medicina_i_potencija.html

Čudesna „katuaba“ pomoć zaraženim HIV-om

Sanjam na srpskom, zato sam poslije studija ostao u Beogradu sa ovim narodom i pored primamljivih poslovnih ponuda iz Dubaija, Švedske i SAD. U arapskom svijetu postoji biljka koju zovu „otac hrane“, riječ je o alfa – alfi, koju Arapi od davnina s

Uprkos vjerovanju da u svijetu zaista postoji lijek protiv opakih bolesti, prije svega SIDE i narkomanije, ali se na plasira jer bi međunarodna farmakomafija ostala bez svojih, milijarderskih profita, magistar farmacije Jordanac Ismail Abu Šeik kaže da se ne boji ničega i zato pokušava da se upusti, koliko može, u borbu sa opakim bolestima koje sve više haraju našim prostorima.
- Sanjam na srpskom, zato sam poslije studija ostao u Beogradu sa ovim narodom i pored primamljivih poslovnih ponuda iz Dubaija, Švedske i SAD. U arapskom svijetu postoji biljka koju zovu „otac hrane“, riječ je o alfa – alfi, koju Arapi od davnina smatraju čudotvornom. Privukao me je jedan članak u američkom „Žurnalu nacionalnog kancer instituta“ koji je ukazivao na to da sastojci ove biljke, uz upotrerbu u tretmanu liječenja bolesti zavisnosti, narkomanije i alkoholizma jer detoksikuje organizam, uspješno se bore i sa kancerogenim ćelijama u debelom crijevu. Taj ekstrakt ih veže i eleminiše brzo iz organizma. Poslije antikancerogenih tretmana hemoterapijom alfaalfa, kako su pokazala istraživanja na životinjama, može potpuno da se regeneriše imuni sistem, objašnjava Ismail, koji tvrdi da je humanost srž njegove farmakološke struke. Alfa alfa, kako ukazuje popularni beogradski farmaceut Iso, jedan je od glavnih sastojaka u ishrani Arapa, ali i njihovih konja. I ne bez razloga.
- Znate naš svijet je čudan. Potrebna je energija i zdravlje da bi čovjek imao četiri žene i ispoštovao svoje večernje obaveze, ali i prehranio mnogočlanu porodicu. No, uz žene oduvijek je strast mojih sunarodnika iz svijeta Šeherezade i „1001 noći“, bio konj. Čuveni su arapski konji, a da bi imali snagu i održali kvalitet rase čuvene u svijetu, često se prije nego djeci njima davala alfa – alfa, uz osmijeh priča Iso zašto se odlučio da u Srbiji, a uskoro i u Crnoj Gori, plasira po zdravlje izuzetno značajne preparate. Čudotvorna zelčjasta alfa –alfa raste u Jordanu, Egiptu, ostalim djelovima Afrike, ali i Latinskoj Americi. Iso ukazuje da sa prostora Brazila dolazi i ekstrakt Katuabe bark. To je malo razgranato drvo, izuzetno ljekovito, a još su Tubi indijaci otkrili njegovo afrodizijačko svojstvo. I savremena istraživanja su pokazala da su drevni brazilski Indijanci bili u pravu, kada bi posegli za ovom biljkom u momentima kada se gubi seksualna želja, ali i da ona čuva centralni nervni sistem od depresije i demencije.
- Čim se smanji depresija, jasno je da radi i onaj mehanizam za koga kažu da preko njega „muškarci misle“. Interesantna je priča da je u plemenu Tubi, a kasnije i ostalim brazilskim plemenima, svaki muškarac koji postane otac u 60. godini, imao pravo da svom sinu da ime – Katuabin sin. Ovo jeste primarni efekat, ali sam izučavajući svojstva koja su pratila primjenu ekstrakta iz ovog drveta, zapazio i njegovu borbu u organizmu protiv HIV infekcije. SIDA je kuga 20. i 21. vijeka, a proširila se i kod nas i treba pokušati, objašnjava Iso, dodajući da je za uvoz ovih preparata dobio zeleno svjetlo srpske Agencije za ljekove, čuvenog Torlaka. U evropskoj alternativnoj medicini koja se pokazala kao uspješna, jer je hemoterapija koju farmakološka mafija pokušava da „uguši“, osnov liječenja čak i britanske kraljevske kuće.
- Svakom oboljelom treba pružiti šansu, pokušaj, nadu... A kliničke studije pokazuje da Katuaba ima inhibitorsko djelovanje na HIV virus, jer sprečava apsorpciju ovog pogubnog virusa u ćelije organizma, dodaje ovaj magistar farmacije. On ukazuje na to da je lijek protiv SIDE sigurno pronađen i da se nalazi u prirodi, koja je „otac svega“. Jedan južnoafrički ljekar, kako ukazuje, deset godina se bavio biljkama svog kontinenta, kao lijekom protiv „kuge našeg doba“.
- Radio je i za Ujedinjene nacije i najednom je nađen ubijen. Ne bez razloga. Afrička biljka koju je pronašao liječi, ali je farmakomafija spriječila da se to i primijeni. Skoro sam siguran u to, kaže Iso.
No, na tome, kako sam priznaje, neće stati i ukoliko se domogne čuvene trave iz Afrike, za koju se tvrdi da je siguran lijek, donijeće ga prvi u Srbiju i Crnu Goru.
Šeik Ismail inače već 23 godine živi u Beogradu, gdje je započeo i svoj profesionalni i privatni, porodični san. Iso je oženjen Srpkinjom i ima troje djece, a četvrto je, kako kaže, na putu.
- Moja životna bitka, egzistencija, vezana je za ovaj narod. U ovim sada teškim ekonomskim vremenima treba se izboriti za zdravu naciju, ali i protiv bijele kuge. Moj doprinos je četvrto dijete, ali ko kaže da ću tu stati, duhovito priča Iso, koji se potpuno uklopio u srpsku, ali kako kaže i crnogorsku sredinu, jer su one za njega isto, a sada i njegov dom. Gdje god vidite da je neko guslarsko veče, tu ćete zateći i njega sa porodicom.
-Želim da i moja djeca zavole ovaj instrument, prema kome sam ljubav naslijedio od oca. Ne znam koliko znate, ali gusle nas vezuju. I kod mene u Jordanu su jako popularne. Kod Arapa se ne ulazi u kuću u kojoj nema gusala i ovde ne ih bi trebalo zanemariti, jer su tradicija i označavaju originalnost i borbenost ljudi, ali i pokazuju njihove emocije, ljubav. Zvuk gusala iz jedne kuće, pokazuje da je to dobro domaćinstvo i žele dobrodošlicu svakom, konstatuje naš sagovornik. I pored ljubavi prema svom rodnom Jordanu u kome su mu roditelji i rodbina, on s ponosom ističe: Ne mogu odavde, jer nema nigdje u svijetu zemlje, poput moje Srbije.

A.Stevović

Šeik iz Beograda

Farmaceut koji se zdušno upustio u borbu protiv bolesti inače potiče iz ugledne porodice. Samo prezime Abu Šeik ukazuje na njegovo porijeklo. Njegovi preci su šeici, poznati kao uzgajivači arapskih konja.
-Uz to oni su bili poznati mačevaoci i svojevremeno borci, koji su predvodili svoj narod protiv Turaka, a kasnije kolonijalne okupacije Engleske ukazuje Iso na svoje plemenito porijeklo.



Čovjek iz Jemena otkrio lijek

- U Jemenu postoji čovjek koji se zove Šeik Zindani. On se bavi islamskom medicinom, koja je oslonjena na Kuran. Na Al Džaziri je bio gost, kao čovjek koji je liječio oboljele od SIDE biljkama. Nije nikada dao svoj recept, koja je biljka u pitanju i šta je sve sastav tog lijeka. Zapad ga je tražio, ali nije htio da im proda, jer je farmokološka mafija htjela da lijek stavi pod svoju kontrolu. Kod njega je sin pukovnika Moamera Gadafija vodio djecu zaraženu HIV-om, u čuvenoj aferi sa medicinskim sestrama iz Bugarske, otkriva farmaceut Ismail i dodaje da je „bog kada je stvarao bolest, stvarao i lijek“.
http://www.revijad.co.me/

Staroindijska medicina


Period ranog hinduizma naziva se još i vedskom religijom. Najmoćniji izraz te rane religije jeste obred, pomno razrađeni ritual kod koga glavnu reč vodi sveštenik, braman. Hijerarhija koja je nastala vršenjem obrednih radnji verovatno je prvi zametak kasnijeg društva podeljenog na kaste.

Vedsko znanje se sastoji od Veda - drevnih spisa na sanskritu.

Naučnici se, uglavnom, slažu da su Vede najstariji sveti spisi na svijetu.

Riječ Veda sadrži sanskritski korijen "vid", koji znači "znati" ili "znanje". Vede su izvor znanja - kako duhovnog, tako i materijalnog. Vede sadrže sve vrste znanja, koje je potrebno za zdrav i sretan život. Moderni hinduizam je nastao iz Veda.

Negdje između 1500. i 1200. godine pre Hrista (nekako u vrijeme kada je Mojsije poveo Izraelce iz Egipta) divlja arijska plemena na bojnim kolima su zauzela Indiju, dolazeći sa severozapada. Naselili su se u područje današnjeg Pendžaba, donjevši svoj jezik i tradiciju, pa su tako arijska plemena u velikoj mjeri uticala na kulturu i drevne religije starosejdelaca, matrijarhalnog društva utemeljenog već u trećem milenijumu prije Hrista.



Atharva Veda


Atharva Veda je sveta knjiga s molitvama i čarolijama za izlječenje.Često se tvrdi da je ovo najstariji sistem liječenja na svijetu (koji se još prakticira).

Liječenje je mistično-religiozno.

U najranijoj medicinskoj fazi karakteriziraju je zakoni čistoće. Njegovali su osobnu higijenu, njegovali dojančad, trudnicu i bolesnika.

Obavezno je pranje ruku prije i poslije jela, nakon dodira mrtvaca i nečistih predmeta, nečistih dijelova vlastitog tijela, žena se obavezno kupa nakon menstruacije i nakon poroda, zabranjuje se uživanje pojedinih jela, alkohol je strogo zabranjen, zabranjena ženidba sveštenika s djevojkama u čijim je porodicama bilo sušice, gube ili padavice (eugenička zaštita).
U 11. vijeku prije Hrista sveštenici napuštaju medicinu i njome se bave laici.

Indijci su prvi narod sa stručnom medicinskom literaturom još u 6. vijeku prije Hrista.
Djelo o unutrašnjim bolestima napisao je Atrej, a o hirurgiji Sušruta. Sušrutino djelo doživjelo je preradu u 2. vijeku. prije Hrista od strane Caraka pod nazivom «Sambita».

Drevni Indijci su bili odlični promatrači, dijagnostičari i terapeuti.
Razlikuju tri tjelesna soka: žuč, sluz i zrak.




Postoje tri osnovne energije, vata, pita, i kapha, koje pokrivaju čitav organizam, fizičkim dodirom se ustanovljava njihov debalans, odnosno ravnoteža.
Razvijena je dijagnostika, osim auskultacije i palpacije upotrebljavaju okus i njuh.
Koriste razne protuotrove za bolesti.

Navodi se oko 760 različitih lijekova za čišćenje, znojenje, povraćanje, kihanje, inhalaciju, ljekovite kupke.

Poznavali su djelovanje žive na sifilis.
Hirurgija im je razvijena, tako da rade odstranjivanje žučnog kamenca, žabice, očne mrene, fistule stražnjeg crijeva pa čak trbušne operacije kod zapetljanja crijeva.
Evidentirani su slučajevi plastične hirurgija npr. zamjena (vjerovatno razorenog) nosa pomoću rinoplastike.
Razvijena je i okulistika tako da je zabilježeno iliješeno oko 70 očnih bolesti, radili operacije mrene, upotrebljavali magnet za vađenje metalnih predmeta iz oka.

Anatomsko je znanje minimalno jer nisu vršili sekcije.

Svjetska zdravstvena organizacija je 1977. godine, priznala ajurvedu kao vrstu medicine.

Ajurvedski sistem zdravlja, predstavlja mješavinu praktičnih, filozofskih i religioznih iskustava drevnih indijskih mudraca rišija, a govore o tome kako na prirodan način doći do izlječenja bolesti i ponovo uspostaviti vezu i harmoniju sa prirodom.

Ajurveda se izučava na državnim univerzitetima u Indiji, a ajurvedski centri postoje širom Evrope, SAD, Azije i Afrike.

Zahvaljujući savremenom shvatanju kvantno-mehaničke prirode univerzuma, danas je moguće naučno objasniti saznanja do kojih su došli drevni mudraci i koja su moguća u kvantno-mehaničkom svijetu, a izgledaju sasvim apsurdno u svetu klasične, njutnovske fizike. Zbog toga je ajur-veda doživjela izuzetno širenje u poslednjoj deceniji dvadesetog vijeka
Savremena ajur-veda se zasniva na dva klasična teksta - Čarak Samhiti i Sušrut Samhiti− čija se starost procenjuje na oko 4.000 - 5.000 godina. Ajur-veda ima osam grana, od kojih su sedam obradjeni u Čarak samhiti:
Kayacikitsa - interna medicina
Salakya - liječenje bolesti glave i vrata
Visagara - liječenje stanja izazvanih otrovima
Bhuta - vidya - liječenje psihičkih bolesti
Kaumara bhrtya - tretman djece
Rasayana - primjena eliksira za održavanje mladolikosti
Vajikarana - primjena afrodizijaka.
Salyapaharatrika - odnosno hirurgija, detaljno je opisana u Sušrut samhiti.

Svih ovih osam grana se bave prevencijom, lečenjem i oporavkom poslije bolesti u svojim oblastima.


Neke od biljaka, koje se koriste za liječenje, a da su pri tom, poznate i kod nas su: aloe vera, ananas, asparagus, bijeli i crni luk, i zimska trešnja. Bitno je naglasiti, da ovim načinom liječenja se ne mogu izazvati štetna dejstva ili nus-pojave.

Liječenje je djelotvorno, uklanjajući ne samo simptome bolesti, već sam njen korijen.

Svakom pacijentu se pristupa, kao pojedincu sa specifičnim tjelesnim i mentalnim sklopom, pa samim tim mu se daju lijekovi koji su od koristi za individualno zdravlje pacijenta.

Za liječenje se preporučuju i tjelesne vježbe, kako bi doprinjeli poboljšanju zdravlja, a ajurvedske vježbe, smatraju se, najkorisnijim vježbama za tijelo, koje postoje, za sada.

Od velikog značaja, je pomenuti puls dijagnozu, koja podrazumjeva tehniku postavljanja dijagnoze, na osnovu opipavanja pacijentovog pulsa. Iskusan čitač pulsa, za svega par minuta može da otkrije sve poremećaje u organizmu pacijenta, zahvaljujući tome što svaka ćelija u organizmu, šalje određene impulse, koji se registruju u krvotoku i pulsu.

Po ajurvedi, ljudsko tijelo ne predstavlja samo skup organa i tkiva, već kompleksni mehanizam, koji je sačinjen od bezbroj funkcija, kako na fizičkom, tako i na mentalnom nivou. Po ajurvedi, ljudsko tijelo se sastoji od 25 elemenata zajedno sa dušom čovjeka.

Ajurveda sadrži tri osnovne doktrine: prva je “doša” koja se bazira na mentalnom dijelu, zatim, sedam “datu”-a odnosno tkiva i posljednja “mala” koja se odnosi na metaboličke procese, a sve zajedno predstavljaju ravnotežu koja je potrebna kako bi se očuvalo zdravlje čovjeka.


http://mediko.sveznadar.info/10PoceciMedicine/16/016-StaroIndijska-medicina.html